Kontrolün Illüzyonu: Neden Her Anın Bir Senaryosu Olmalıydı?
Bazen, en derin kuyulara düşmüş gibiyim. O kadar çok şey beklerken, aslında hiçbir şeyin gelmediğini fark etmek... Bu, benim için bir sinema sahnesi gibi oluyor; ancak o sahnenin kendisi, varoluşun kendisi.
Biz, öykucular, eğitimciler ya da sadece izleyici olarak bu akışın ortasında duranlar olarak, her olayın bir sebebe, bir düğüme bağlı olduğuna inanmaya meyilliyiz. Bir karakterin dönüm noktası, bir filmin parlak kesiti, hatta kendi ruh halimizdeki ani bir değişim bile; her şeyin kozmik bir zorunlulukla belirlenmiş olması gerektiği yanılsaması. Bu, sanata olan tutkumuzun en güzel, fakat aynı zamanda en felaketle bitebilen yanlarından biri.
Benim bu saplantım, oysa genellikle kayıp bir mükemmeliyet arayışıdır. Tıpkı bir klasik Türk filminin o eşi benzeri görülmemiş karelerini bekler gibi; her kare ardında, bu kareye ulaşmayı zorunlu kılan o kusursuz, kaçınılmaz bir gerilim hattı olmalı diye ısrar ederim. Eğer bir anlık boşluk varsa, eğer bir geçiş aceleyle, bir nefesle gerçekleşmişse, o an benim entelektüel filtrelerimden süzülmeye hazırdır ve bu kusurluluk, beni huzursuz eder.
O "Doğru" Anın Yokluğu
Filmdeki bu arayışım, bazen kendi hayatımın dokusuna taşınıyor. İşte bu noktada, büyük bir yanılgıya düştüğümü fark ediyorum. Her şeyin, bir sonraki kareyi mükemmel bir uyumla tamamlayacak bir "nedeni" olması gerektiği takıntısı... Bu, o anın kendisini boğuyor.
Bir sahneye tutkuyla bağlı kalırsınız; gözlerinizdeki o kırılganlık, oyuncunun bedenine kazınmış o bilinçaltı yük. Biz, izleyici olarak o yükü hissedebiliyoruz. Ama bazen, o yükün var olmaması gereken bir anda, sadece var olduğunu kabul etmek gerekir. Bir kare, ne bir felaketin habercisi ne de bir kurtuluşun müjdecisi olabilir. Sadece... vardır.
Bu rastlantısallığın güzelliği bu değil mi? Hiçbir dramatik yük taşımadan, sadece var olan o anlık duraksama. Filtrelerimi aşarak, o doğal akışı kabul etmeye zorlandığımda, beni en çok yoran da tam olarak bu. Her şeyi bir amaca hizmet ettirmeye çalışmak, o anın kendi başına nefes almasına izin vermemek demek.
Bu farkındalık, ne bir zafer ne de bir yenilgi. Sadece, o çok sevdiğimiz sinematik dilin, bizim kendi içimizde kurduğumuz katı yapıya meydan okuduğunu gösteren sessiz bir çatışma. Ve belki de, en iyi filmler, bu çatışmayı en saf haliyle sunanlardır; nedeni olmayan mükemmeliyetler.